بوم
پايه دوازدهم
كلاس هاي چندپايه
معرفي كتاب
همايش ها
مقاله ها
 
 
 
نقش تعليم و تربيت در بهداشت رواني جامعه
نويسنده: صديقه دانشيار

انضباط، به معناي نظم و ترتيب در کارها مي‌باشد و بيان‌گر مقررات و موازين خاصي است که افراد را وادار به انجام رفتار مطلوب و مناسب مي‌کند. ناتواني در برقراري انضباط در محيط‌هاي مختلف ازجمله خانواده، محل کار و... پيامدهايي هم چون اتلاف وقت، جو عاطفي نامناسب، فقدان تبادل فکري، سردرگمي و عدم پيشرفت را به دنبال دارد. پدر و مادر، نقشي مهم و اساسي در برقراري انضباط و درپي آن، ايجاد فضاي رواني در خانواده دارند. لازم به ذکر است که هدف تربيت و نيز انضباط در خانواده، کليشه‌اي کردن رفتار و ماشيني کردن فرزندان نيست و اين شيوه با اهداف نظم و تربيت، منافات دارد. بنابراين، ضرورت دارد پدر و مادر با آگاهي از عوارض روش‌هاي مستبدانه و آزادگذارنده، در خصوص اتخاذ روش مناسب و منطقي در تربيت فرزندان اقدام کنند. بايد توجه داشت که ناکامي‌ها، تعارض‌ها، اضطراب‌ها و بعضي از خصوصيات جسمي، رواني و شخصيتي افراد خانواده، سبب ايجاد کشمکش‌هاي گوناگون شده و نظم و سلامت محيط خانواده را مختل مي‌کند. به طور حتم، درک صحيح احساسات افراد خانواده، گامي مثبت در جهت پيش‌گيري از بروز اختلال‌ها و حل مشکل‌هاي آنان خواهد بود. وقتي پدر و مادر، فرزند را درک کنند و بدون انگيزه‌ي عيب‌جويي، با ديده‌ي تفاهم با او رفتار و در برخورد با مسائل، دوستانه عمل کنند، او با احساس اعتمادبه نفس، باور خواهد کرد که آنان، او را مي‌فهمند، مي‌پذيرند و درنتيجه، استرس و اضطراب او پايين آمده و روحيه‌ي پذيرفتن در او بيش‌تر شده و به‌تدريج، احساس‌هاي منفي به احساس‌هاي مثبت تبديل مي‌شود. لازم به ذکر است که هر فرد اعم از کودک و بزرگسال، علاوه بر نيازهاي جسمي، يک سري نيازهاي رواني دارد که از اهميت بسيار زيادي برخوردار است ازجمله نياز به محبت، امنيت، مقبوليت و پذيرش، احساس عدالت در محيط زندگي، تأييد و تشويق، جلب توجه، موفقيت، کسب هويت، استقلال، احترام، کمال‌طلبي، لذت، احساس تعلق و...  بنابراين محترم شمردن فرد، احترام به حقوق او و پذيرش او همان‌گونه که هست، از مهم‌ترين اصول رابطه‌ي انساني است. با دقت گوش دادن به صحبت‌هاي فرزندان، توجه به نيازها و ديدن نقاط قوت، تأييد رفتارهاي مطلوب، عدم سرزنش مکرر و بي مورد و کمک و همراهي براي رفع مشکل‌ها و نارسايي‌هاي آنان، بيان‌گر رعايت حقوقشان است.
با برخورد مناسب و منطقي است که فرزند، برداشتي مثبت از خود خواهد داشت. در اين صورت، زمينه براي احترام و اعتماد به نفس در او فراهم شده و قدرت سازگاري بيش‌تر و مناسب‌تري را در پي خواهد داشت و  در غير اين صورت، اختلال رفتاري بروز کرده و زمينه براي پذيرش انواع آسيب‌ها، مساعد خواهد شد.
شايان ذکر است که ما با داشتن جامعه‌اي جوان، امروز در دوران پرشتابي زندگي مي‌کنيم. تغييرهاي فزاينده‌ي فرهنگي و تأثير عامل‌هاي مختلفي مانند پيشرفت تکنولوژي به‌خصوص جهش تکنولوژي ارتباطات، بهداشت روان و سلامت خانواده و جامعه را در معرض تهديد قرار داده است.
عدم برخورداري از مهارت‌هاي اجتماعي مناسب در اثر تربيت خانوادگي نادرست، سبب مي‌شود فرد، مورد توجه هم‌سالان خود قرار نگيرد و او را طرد کنند. چنين افرادي ممکن است دچار افت تحصيلي شوند، احساس تعهد و مسئوليت در آنان ضعيف شود  و  رفتارهاي اجتماعي مناسبي را از خود بروز ندهند. بنابراين، عزت نفسشان پايين مي‌آيد و بسياري از آسيب‌هاي اجتماعي که آنان را احاطه کرده‌اند، مي‌توانند اثرهاي نامطلوبي را در آنان ظاهر سازند و ممکن است شاهد رفتارهاي ناسازگارانه ازجمله انزوا، گوشه‌گيري و پرخاشگري و احساس‌هاي عدم موفقيت، بي‌رغبتي و نيز احساس منفي نسبت به خود در برخي از آنان باشيم.
پرواضح است که تأثير فرهنگ، دين، جامعه، اقتصاد، مراکز آموزشي و ديگر عامل‌هاي تربيتي به عنوان عامل‌هاي مهم در ساخت شخصيت را بايد در نظر گرفت ولي از طرفي، خانواده به عنوان اولين و مهم‌ترين محيط اجتماعي با کاربرد شيوه‌هاي تربيتي خاص، از اهميت بسيار زيادي برخوردار است.
اجراي روش‌هاي تربيتي پدر و مادر که در افراد مختلف به صورت‌هاي متفاوت و گاه متناقض اعمال مي‌شود، مسئوليتي است که گاه بدون هيچ‌گونه مطالعه و آموزش مرتبط، پذيرفته شده و به عنوان يک هنجار اجتماعي تلقي شده و اعمال مي‌شود و اين، درحالي است که برخي از پدران و مادران، خود آمادگي مواجهه با فشارها و استرس‌هاي روزمره‌ي زندگي را نداشته و مهارت‌هاي فن برقراري ارتباط را که اولين نياز براي تربيت است،  نياموخته‌اند.
به طور حتم، گسترش مراکز ارائه‌ي خدمات فني  و کاربردي در زمينه‌ي افزايش آگاهي پدران و مادران و توسعه‌ي فرهنگ استفاده از اين امکانات و نيز آموزش مهارت‌هاي زندگي به خانواده‌ي کودکان و نوجوانان، همراه با تقويت ديگر عامل‌هاي مؤثر در رشد و تربيت، مي‌تواند سلامت خانواده و بالندگي آحاد جامعه را به همراه داشته باشد.

منبع: روزنامه شاپرك

دفعات بازديد: 1883
تعداد بازديدكنندگان: 1837