بوم
پايه دوازدهم
كلاس هاي چندپايه
معرفي كتاب
همايش ها
مقاله ها
 
 
 
افت تحصيلي‌
تهيه‌كننده: گيتي رستمي - دبيرستان نور قائم منطقه2 آموزش و پرورش

افت تحصيلي كاهش نسبي فعاليت درسي و مطالعه دانش‌آموز در يك دوره نسبي در مقايسه با دوره نسبي قبل از آن است. مثلاً كسي كه طي سه ماه نمرات در حد 16 داشته اما در دو هفته اخير در تمامي يا تعدادي از دروس نمرات در حدود 12 كسب كرده است، مي‌گوئيم در حال حاضر نسبت به سه ماه پيش افت تحصيلي دارد.‌

عوامل مؤثر بر افت تحصيلي:

1- عوامل مربوط به خود دانش آموز:

-عوامل فيزيولوژيكي و جسمي مانند ضعف بينايي و شنوايي و غيره.

-عوامل ذهني و رواني مانند ميزان هوش و قدرت حافظه و سلامت رواني.

- نداشتن هدف واقعي و عيني و روشن از تحصيل.

- نداشتن انگيزه دروني براي تحصيل و مطالعه.

- نداشتن اعتماد به نفس كافي.

- ضعف اراده در تصميم‌گيري‌هاي تحصيلي و اجراي آنها.

- نداشتن برنامه‌ريزي دقيق از لحاظ زمان و ميزان مطالعه روزانه.

- نداشتن روش مطالعه مناسب براي دروس مختلف.



2-عوامل مربوط به خانواده:

- اختلاف خانوادگي و خانواده آشفته، طلاق فيزيكي يا رواني والدين، وجود نامادري يا ناپدري.

- اختلاف فرزندان با خانواده مانند لجبازي با والدين و اعتراض به جو خانواده.

-وابسته نمودن فرزندان به والدين در امور درسي و تكاليف منزل از دوران ابتدايي.

- تحقير، سرزنش و مقايسه نادرست فرزندان با همسالان موفق و در نتيجه پائين آوردن اعتماد به نفس و خودپنداري آنان.

-تغييرات منفي در خانواده مانند ورشكستگي اقتصادي، اعتياد و غيره.

-تغيير د ر جهت ارتقاي سريع و غيرمترقبه سطح اجتماعي يا اقتصادي خانواده و غافلگيرشدن فرزندان و انواع انحرافات.



‌3- عوامل مربوط به مدرسه:

- مزاحمت‌ها و شوخيهاي نا به جاي برخي از همكلاسيان.

- رفتارهاي نامناسب عوامل اجرائي مدرسه مانند مدير، معاونان، دبيران و مشاوران.

- جو عمومي حاكم بر مدرسه از لحاظ درسي مانند سختگيري بيش از حد دبيران در دادن نمره به خاطر بالا فرض كردن سطح علمي مدرسه يا همرنگ‌كردن دانش‌آموز با ساير دانش آموزان كلاس با فرض اينكه همه دانش‌آموزان ضعيف هستند.



4- عوامل مربوط به اجتماع:

- استفاده نادرست از كلوپ‌هاي ورزشي، بدنسازي، كافي‌نت و گيم‌نت‌ها.

- گذراندن وقت زياد در خيابان‌ها و خارج از منزل.

برخي از عوامل تأثيرگذار بر افت تحصيلي دختران:

* خشونت عليه دختران: خشونت عليه دختران معمولاً از سوي پدر و برادران بزرگتر اعمال مي‌شود. كلمات ركيك و دور از ادب، فحش و دشنام، بهانه‌گيري‌هاي غيرمعقول، فشار روحي و رواني، محروم كردن از خرج روزانه و غذا و ضرب و شتم از جمله مواردي است كه هنوز هم در برخي مناطق دورافتاده و روستاها بر دختران دانش‌آموز اعمال مي‌شود.

* تبعيض ميان فرزندان: مورد ديگري كه در چنين خانواده‌هايي رايج است تبعيض ميان دختران و پسران است. آنها داشتن دختر را مايه بي‌آبرويي و دردسر مي‌دانند كه هميشه بايد تحت نظر باشند تا كاري خلاف عرف فاميل و همسايه‌ها انجام ندهند. آنها همواره اين نكته را تكرار مي‌كنند كه دخترها مال ديگرانند و تا بزرگ مي‌شوند و ازدواج مي‌كنند يك نان خور كم مي‌‌شود. مدام به فرزندان دخترشان مي‌گويند: در صورت افت تحصيلي و مردود شدن از فرستادن آنان به مدرسه جلوگيري مي‌كنند. در نتيجه دختران در اين نوع خانواده‌ها در سنين پائين ازدواج مي‌كنند، سواد ندارند يا كم‌سواد هستند.‌

* اذيت و آزارهاي عاطفي: برآورده نكردن نيازهاي اوليه و اساسي دختران مانند پوشاك مناسب با سن و محيط.بي توجهي به آرزوها و برنامه‌هاي آنها براي آينده خود و مسائل آموزشي ايشان.‌

* استفاده غيراصولي از رايانه: يكي از عوامل افت تحصيلي دانش‌آموزان استفاده نادرست از رايانه و بازيهاي كامپيوتري است. برخي از دانش‌آموزان چنان با تمركز به اين بازيها توجه مي‌‌كنند كه باعث ايجاد يك پيوند عصبي و روحي با آن مي‌شوند و اين باعث مي‌شود با ولع به ادامه بازي بپردازند تا به مرحله بعدي بازي برسند. ارزان بودن و در دسترس بودن اين نرم‌افزارها يكي از عوامل عمده گرايش دانش‌آموزان به آن است. اين مورد هرچند در ميان پسران علاقه مندان بيشتري دارد اما دختران هم در بعضي موارد به آن معتاد هستند.‌

* اينترنت: مورد ديگر استفاده نادرست از دنياي اينترنت است. دختران كه بدليل ناشناخته ماندن در هنگام استفاده از آن و عدم محدوديت در ارسال هرگونه پيام و دسترسي به انواع چت‌روم‌ها بشدت مجذوب اينترنت شده‌اند، با صرف وقت خود، بر سر آن از مطالعه دروس غافل مي شوند و همين امر افت شديد تحصيلي آنان را در پي دارد. استفاده مداوم از رايانه و اينترنت خستگي و سوزش چشمها، كمردرد ناشي از نشستن مداوم، بي‌خوابي، بي‌قراري براي ادامه چت در ساعات آينده، دو شخصيتي شدن و گريز از خانواده را بدنبال دارد كه همه اين موارد دانش‌آموز را بسوي افت تحصيلي سوق مي‌دهد. دختراني كه به اينترنت دسترسي دارند بيش از ساير دانش‌آموزان به بحثهاي جنسي علاقه دارند.‌

* صحبت با تلفن و موبايل در بازه‌هاي زماني طولاني: يكي از علل مؤثر در افت تحصيلي دانش‌آموزان در يكي دو سال اخير مكالمه‌هاي تلفني طولاني است. همچنين پيامهاي كوتاه يكي ديگر از سرگرميهاي دختراني است كه تلفن همراه دارند كه در نوبه خود، بسياري از وقت آنها را مي‌گيرد و چنانچه از سوي والدين كنترل نشود بصورت نوعي اعتياد درمي‌آيد. اخيراً موارد متعددي ديده شده است كه دانش‌آموزان در كلاس درس و زير ميز نيز مشغول تايپ حروف و ارسال و دريافت پيام كوتاه بوده‌اند.‌

* نبود برنامه‌ريزي مطابق با برنامه‌هاي دانش‌آموزان در منزل: بسياري از دانش‌آموزان هم برنامه مشخصي براي خواب و استراحت ندارند. عده‌اي تا دير وقت بهمراه خانواده بيدار مي‌مانند و عده‌اي هم شبها زودتر از موعود به خواب مي روند و صبح زود ساعتها قبل از شروع مدرسه از خواب برمي‌خيزند. در نتيجه اين دانش‌آموزان سر كلاس بي‌حواس هستند، چرت مي‌زنند، دچار افسردگي مي‌شوند و در انجام تكاليف خود سستي مي‌كنند.‌

* كشش به سوي غيرهم‌جنس: خيلي از دانش‌آموزان در فاصله سالهاي راهنمايي و دبيرستان دل به عشقهاي زودگذر مي‌دهند. اين موضوع باعث انحراف فعاليتهاي ذهني آنها از مطالب درسي مي‌شود. در چنين شرايطي دانش‌آموزان بجاي صرف انرژي خود براي مطالعه، دل به احساسات خود و طرف مقابل مي‌دهند و تمام تلاش خود را براي جلب توجه مذكور مي‌كنند و از مسير اصلي منحرف مي‌شوند.‌

* اظهارات نامناسب در حضور دانش‌‌آموزان:‌گاهي اوقات يكي از عوامل افت تحصيلي دانش‌‌آموزان معلمها هستند. گاهي ديده شده معلمان در كلاس شروع به شكايت از وضع مالي خود مي‌كنند و ناخواسته اين پيغام را براي دانش‌آموزان مي‌فرستند كه تحصيل در شرايط امروز جامعه فايده‌اي ندارد و كساني كه در جستجوي وضع مادي بهتري مي‌گردند بايد آينده بهتر را در بازار كار جستجو كنند.

بدين ترتيب انحراف از تحصيل زمينه افت تحصيلي آنها مي‌شود.‌علاوه بر اين موارد، موضوعات متعدد ديگري باعث افت تحصيلي دانش‌آموزان به خصوص دختران مي‌شود، مثل: اثرات مخرب ماهواره و فيلمها بر روي دختران دانش آموز، اشتغال مادران، جمعيت زياد خانواده، دوستان ناباب، حجم زياد تكليف خانه، نامناسب بودن محتواي برخي از كتب درسي و....

منبع: روزنامه اطلاعات

دفعات بازديد: 8298
تعداد بازديدكنندگان: 7426