مقاله ها
 
 
 
سیستم حضور و غیاب;
فیش حقوق
پاسخ گروه زبان و ادبيات فارسي دفتر تاليف به حذف یک بند از شعر "سپیده دم"

بنام خداوند جان آفرین

در پاسخ به برخی نقدهای مطرح شده در خصوص حذف یک بند از شعر "سپیده دم" از فصل ادبیات جهان، جهت روشن سازی موضوع توجه خوانندگان محترم را به مطالب زیر جلب می نماید:

کتاب درسی یکی از اجزای بستة آموزشی است که در نظام آموزشی جایگاهی ارزشمند داشته و هنوز آئینة تمام نمای برنامة درسی ملی به شمار می رود. محتوای کتاب درسی در قالب متن، تصویر، نمودار، جدول و فعالیت های یادگیری براساس مفاهیم و موضوعات مصوب راهنمای برنامة درسی حوزة تربیت و یادگیری انتخاب و سازماندهی می شود. در نگاه اول، کتاب درسی نونگاشت همسویی کاملی با مفاهیم مورد نظر نظام برنامه ریزی درسی دارد اما در موارد زیادی وقتی در مدرسه به اجرا گذاشته می شود، نقاط قوت و ضعف آن روشن شده و دبیران و دانش آموزان درخواست ها و انتظارات خود را براساس کتاب درسی تدریس شده اعلام می کنند. نقد و نظرهای جامعة آموزشی در نهایت ضرورت بازنگری در محتوا را پیش می کشد و به دنبال آن محتوای متون درسی دستخوش اصلاح، کاهش، افزایش، حذف و جابجایی می شود.

کتاب های درسي زبان و ادبیات فارسی از پایه اول تا دوازدهم بسیاری از موضوعات ارزشی، اخلاقی، اعتقادی، بهداشتی، اجتماعی و میهنی را در قالب متون نظم و نثر و به ویژه داستان عرضه می کنند. در کتاب های درسی فارسی 12 پایة نظام آموزشی مفاهیمی مانند آداب زندگی، انقلاب اسلامی، شهادت و ایثارگری، شکوفایی فطرت الهی، پایداری در برابر ظلم، چهره های دینی، تاریخی، علمی و انقلابی ارائه شده است. بنابراین مفاهیم و موضوعاتی چون شهادت و ائمة اطهار در تمام پایه ها متناسب با سطح دانش آموزان آموخته می شود.

یکی از فصل های کتاب های فارسی دوره دوم متوسطه ادبیات جهان است. در این بخش سعی شده از نمونه هايي از آثار نظم و نثر برجستة جهان( از گذشته تا معاصر) آورده شود تا دانش آموزان از طریق آثار جهانی با موضوعات انسانی آشنا شوند. اولین درس بخش ادبیات جهان در کتاب ادبیات فارسی پایه دهم شعری با عنوان سپیده دم از نزار قبانی است. اصل اين شعر بسيار طولانی است و مولفان می بایستی آن را در حد گنجايش یک واحد یادگیری خلاصه می کردند. وی این شعر را در خطاب به امام موسی صدر سروده و در جای جای شعر به موضوع شهادت امام حسین(ع)، کربلا، انتظار، مقاومت و عاشورا پرداخته است. این مفاهیم در صفحات اول و دوم متن درس موجود است و ای کاش منتقد عزیز به خودشان زحمت می دادند و کتاب درسی را با دقت و تامل بیشتر تورق می کردند تا بناحق بر نکته ای واهی و بی اساس دامن نمی زدند. متن زير را ببينيم : 

تو را جنوب نامیدم

ای که ردای حسین را بردوش

و خورشید کربلا را در بر داری

.... ای دفترهای شعری که مقاومت پیشه کرده اید

...ای روزهای عاشورا

...تو را سپیده دمی در انتظار زاده شدن

و پیکری در اشتیاق شهادت نامیدم

همان طور که ملاحظه می شود مفاهیم اصلی در متن فعلي درس وجود دارد و برای دانش آموزان بی هیچ ابهامی ارائه شده است. بندی که در چاپ 96 از کتاب حذف شده است به دلیل کاهش حجم و رفع ابهام و پیچیدگی در مفاهيمي بود که در شعر دیده می شود. حذف این بند موجب شفاف شدن کل شعر شده و فهم آن را آسان تر ساخته است. بنابراين مضاميني چون انتظار و شهادت در همين درس وجود دارد. علاوه بر اين مفاهيم ارزشي اين متن در فعاليت قلمرو فكري نيز مورد تاكيد قرار گرفته است.

نکته آخر این که اصلاح کتاب درسی امری ضروری و اجتناب ناپذیر است که براساس نظر خواهی از معلمان و دانش آموزان و تاييد شوراي برنامه ريزي و تاليف عملی می شود.

گروه زبان و ادبيات فارسي دفتر تاليف كتاب هاي درسي

بازگشت به ليست اخبار