ناسازه‌هاي گفتمان مدرسه(95/10/25)
نويسنده: محمد رضايي

 معرفی کتاب:
در مقدمه‌ اين كتاب نگاهي به هدف‌گذاري‌ها و آميختگي آموزش و پرورش با مباحث اخلاقي و ديني دارد. در تاريخ تغييرات فرهنگي سيستم آموزشي، به ايدئولوژيك شدن آن پس از انقلاب اسلامي مي‌پردازد. تحول نهادهاي تصميم‌گيرنده، شوراي عالي انقلاب فرهنگي، توجه به امور تربيتي و پرورشي، مختصري از قوانين مصوب در باب اهداف و وظايف آموزش و پرورش و... از مباحث مطرح شده ‌است. پرسش اصلي اين كتاب اين است كه آيا آموزش‌هاي ايدئولوژيك در مدارس، توانسته‌ است اهداف خود را محقق كند و آيا بازتوليد آن بدون وقفه و نقصان در حال تداوم است؟ در اين مطالعه موردي چگونگي مواجه شدن دانش‌آموزان با اين ارزش‌ها بررسي شده‌است. در واقع اين‌ موضوع كه چرخه بازتوليد يك سيستم ارزشي و اخلاقي بدون وقفه در حال حركت است مورد ترديد و كند وكاو نويسنده قرار مي‌گيرد.
بخش عمده‌ كتاب دربرگيرنده‌ مباحث نظري است و به توضيح مفاهيم اختصاص دارد، روش جمع‌آوري داده‌ها مطالعه‌ي موردي و مصاحبه بيان شده‌است اما داده‌هاي زيادي از كار ميداني به چشم نمي‌خورد و بيشتر متن، آميخته با مفاهيم نظري است. چنان‌چه داده‌هاي مطالعهي موردي با فاصله‌ا‌ي كم‌تر از متن واقعي مصاحبه‌ها بيان مي‌شد امكان انطباق مفاهيم به‌كار رفته در بستر مورد نظر، يعني زندگي روزمره دانش‌آموزي، بيشتر فراهم بود. در واقع در كتاب، كمتر ردپايي از زندگي روزمره مي‌بينيم و بيشتر مباحث مربوط به مدارس، هدف‌گذاري‌ها و شيوه‌ برخورد دانش ‌آموزان با آن باز مي‌گردد.
در سه بخش آغازين به توضيح مفاهيم ايدئولوژي، هژموني و گفتمان مي‌پردازد و آرا نظريه پردازان دراين رابطه را شرح مي‌دهد. از جمله ايدئولوژي در ديدگاه ماركس، آلتوسر و بورديو را شرح داده و سپس گذار از ايدئولوژي به هژموني در ديدگاه گرامشي را بيان مي‌كند كه در هژموني نوعي رهبري تفكر و نيز رضايت و اقناع فكري در جانب طبقه‌ تحت سلطه وجود دارد. در نظريه‌ گرامشي، روشن‌فكران به‌عنوان نوعي طبقه اجتماعي حدواسط، كه نقش «توليدكننده‌ هژموني» يا «ضدهژموني» را ايفا مي‌كنند، مورد توجه‌اند.
بخش «افول ايدئولوژي و پيدايش نظريه‌هاي گفتماني مقاومت» به بحث هال در باب گفتمان ايدئولوژيك مي‌پردازد و سپس گذار به نظريه‌ گفتمان را شرح مي‌دهد كه در آن امكان مقاومت در برابر قدرت مركزي فراهم است، داراي پيچيدگي بيشتر است، در متن زندگي روزمره حضور دارد، اشكالي متفاوت دارد و از عواملي مختلف تأثير مي‌پذيرد. در اين بخش نيز آراي نظريه پردازان گفتمان و مقاومت بررسي مي‌شود از جمله: بحث قدرت و مقاومت فوكو.
در ادامه، در ارتباط با تلويزيون و مخاطبانش، منبع توليد و دريافت پيام را توضيح مي‌دهد. تنوع گفتماني، يعني گفتمان‌هاي متعدد، در هم تنيده و حتي متعارضي، مخاطبان را هدف قرار مي‌دهد و تنوع مخاطبان و موقعيت آن‌ها سبب دريافت‌هاي گوناگون از يك گفتمان مي‌شود. در اين بخش تحليل‌هاي هال و مورلي مورد توجه قرار دارد و در ادامه با توضيحاتي در باب زندگي روزمره، به محتواي بخش‌هاي بعدي كتاب نزديك مي‌شود؛ چرا كه عنوان كتاب نيز اين دو مفهوم، يعني گفتمان و زندگي روزمره را دربردارد. مقاومت در زندگي روزمره و نفوذ پراكنده‌ آن در سطوح و لايه‌هاي گوناگون، بر هم زننده‌ نظم مسلط و رسوخ كننده در گفتمان غالب است. چيزي كه در ديدگاه دوسرتو با اصطلاحات نظامي-چريكي توضيح داده مي‌شود.
در دو بخش بعد، كتاب به زمينه مطالعه وارد شده و مباحث نظري صرف پايان مي‌يابد. البته چنان‌كه گفته شد، آميختگي داده‌ها مفاهيم نظري تا پايان كتاب ادامه دارد. ابتدا، درباره‌ مقاومت از جانب دانش‌آموزان، برگرفته از مباحث نظري پيشين، صحبت مي‌كند. تفاوت معنا در سطح توليد پيام و دريافت آن‌، يعني آموزش‌هاي ايدئولوژيك مدرسه و رمزگشايي‌هاي دانش‌آموزان از آن پيام‌ها، از چهارچوب‌هاي نظري اصلي اين بخش است.
بخش پاياني باعنوان «چالش‌هاي باز توليد هژموني از طريق مدرسه»، شرح ناكامي سيستم آموزشي در بازتوليد سه گفتمان: موفقيت تحصيلي، انضباط و پرورش اخلاقي است و اين ناكامي را، هم از جانب متوليان و معلمان مدرسه با سياسي-مذهبي نكردن فضاي مدرسه و هم از جانب خانواده‌ها با تأكيد بر الويت دادنِ مدرسه به امور اخلاقي ملموس و وضعيت تحصيلي مي‌داند. اين امر به‌ويژه در مدارس دولتي كه گزينشي دقيق براي پذيرش دانش‌آموز ندارند؛ بيشتر ديده مي‌شود. در اين بخش به سرمايه‌ فرهنگي و مذهبي دانش‌آموزان و آموزش امور مذهبي و سياسي كه در خانواده كسب مي‌شود تأكيد شده تا نشان دهد تفاوت اطلاعات و باورهاي ديني و سياسي، برآمده از سرمايه‌هاي پيشين آن‌هاست و در مدرسه شكل نمي‌گيرد چرا كه مدرسه تا حدي زياد ناتوان از برآوردن چنين هدفي است.
انتشارات جامعه و فرهنگ طي سال 1387 چاپ اول اين كتاب را در 232 صفحه روانه بازار نشر كرد.

   آموزشگر شايسته(95/10/22)
به كوشش: محمدحسين ساكت

 معرفی کتاب:
دكتر علي شريعتمداري، چهرۀ ماندگار علوم تربيتي، وزير فرهنگ و آموزش‌عالي دولت موقت، رئيس پيشين فرهنگستان علوم و عضو ستاد و شوراي عالي انقلاب فرهنگي درگذشت. اين كتاب ارج‌نامه‌اي است براي اين معلم فقيد كه موسسه خانه‌كتاب آن را در سال 1391 به چاپ رساند.
زنده‌ياد دكتر شريعتمداري از فعّالان عرصۀ تعليم و تربيت و آموزش و پرورش بود كه خدماتي ارزشمند جهت بالندگي تعليم و تربيت نسل جوان ايران اسلامي به يادگار گذاشت. اين استاد فقيد 15 دي ماه سال 1302 در شيراز در خانواده‌اي روحاني به دنيا آمد. پدرش جلال‌الدين دروس عالي فقه و اصول و تفسير قرآن تدريس مي‌كرد و امام جماعت مسجدي در دروازه كارون بود. نياي پدرش از روحانيون بزرگ شيراز بود كه در زمان رضا شاه به دليل دعوت مردم به مبارزه به زندان افتاد. نياي مادري‌اش نيز از روحانيون معروف شيراز، امام جماعت حسينيۀ دروازه كارون شيراز بود و به منبر مي‌رفت كه قريب به 70 سال به تبليغ پرداخت. در سال 1326 در امتحان ششم ادبي كه به صورت متفرقه شركت كرده بود، شاگرد اول شد و در همان سال در دو رشتۀ حقوق و فلسفه و علوم تربيتي دانشگاه تهران نيز پذيرفته شد. بدين ترتيب خود را به تهران منتقل كرد و در دبستان خيام به تدريس مشغول شد. در سال 1330 موفق به اخد ليسانس در رشتۀ حقوق قضايي شد و در سال 1332 در رشتۀ فلسفه و علوم تربيتي به عنوان شاگرد اول فارغ التحصيل شد. در سال 1336 به آمريكا رفت و در عرض يك سال موفق به اخذ مدرك كارشناسي ارشد خود در رشتۀ فلسفۀ تعليم و تربيت از دانشگاه تنسي شد.
زماني كه در دانشسراي مقدماتي به عنوان مسئول كتابخانه و مراقب شبانه فعاليت مي‌كرد، حزب توده ميان دانش‌آموزان و فرهنگيان گسترش فراواني يافته بود. ايشان با مطالعۀ كتاب تعليماتي حزب توده، يعني «اصول مقدماتي فلسفه» تأليف ژرژ پوليستر متوجه بي‌پايگي تبليغات حزب توده شد و با تشكيل انجمني به نام «انجمن پيروان اسلام» و برگزاري جلسات سخنراني و گفتگو با دانش‌آموزان جلوي پيشرفت حزب در دانشسرا را گرفت.
در سوم اسفند سال 1357 پس از تشكيل دولت موقت توسط شادروان مهندس بازرگان به سمت وزير فرهنگ و آموزش عالي منصوب شد و در سال 1359 پس از كناره‌گيري دولت موقت، در دانشگاه تربيت معلم به تدريس پرداخته و با تشكيل ستاد انقلاب فرهنگي با فرمان امام راحل به عضويت اين ستاد درآمد. از سال 1369 تا مهرماه 1377 با حكم رئيس جمهوري وقت زنده ياد آيت الله هاشمي رفسنجاني به سمت رئيس فرهنگستان علوم جمهوري اسلامي ايران به خدمت خود ادامه داد.
از افتخارات ايشان مي‌توان به دريافت مدال درجه يك علمي به پيشنهاد كميتۀ منتخب استادان دانشگاه اصفهان به عنوان استاد ممتاز و دريافت نشان فرهنگي به مناسبت شاگرد اول شدن در رشتۀ فلسفه و علوم تربيتي در دانشگاه تهران اشاره كرد. همچنين نشان درجه يك تعليم و تربيت جمهوري اسلامي ايران را دريافت كرد و در سال 1381 در دومين همايش چهره‌هاي ماندگار، چهره ماندگار در عرصۀ تعليم و تربيت برگزيده و معرفي شد.
فهرست شماري از مطالب كتاب بدين ترتيب است:
پويش و كوشش: نگاهي به زندگي‌نامۀ استاد دكتر علي شريعتمداري: حميده نوروزيان
نگاهي گذرا بر انديشه‌هاي مهم تعليمي ـ تربيتي استاد دكتر علي شريعتمداري: محمد آرمند
استاد دكتر شريعتمداري، مظهر همسويي در نظر و عمل: محسن ايماني
بزرگداشت استادي بر مدار شريعت و تعهد: احمد به‌پژوه
الگوي مديريت بر يادگيري براي پرورش مستند به افكار علي شريعتمداري و نشانه‌هاي ذهنيت فلسفي فيليپ اسميت: محمدرضا بهرنگي

   ميراث مديريت آموزشي؛ تحليل تاريخي يك حوزۀ علمي(95/10/19)
نويسنده: ايزهار اُپلاتكا
ترجمه: دكتر ناصر شيربگي

 معرفی کتاب:
مباني فلسفي و تاريخي نظريه‌ها و الگوهاي مديريت آموزشي با مديريت و عمل در سازمان‌هاي آموزشي ارتباط دارد. باتوجه به تلاش‌هاي صورت گرفته براي رديابي اين پيوندها، در جايگاه يك حوزۀ مطالعاتي علمي، هدف اين كتاب مرور پيشرفت‌هاي معرفت‌شناختي مهم در اين حوزه از اوايل دهۀ 1960 است. اين كتاب داراي هفت فصل است و اُپلاتكا در آن چند سؤال اساسي را مطرح كرده و به آن‌ها پاسخ داده است:
• چه موضوعاتي در حوزۀ مديريت آموزشي قرار مي‌گيرد؟
• گسترۀ حوزۀ مديريت آموزشي در هر دهه از اوايل سال‌هاي دهه 1960 چه بوده است؟
• بنيان دانش مديريت آموزشي چيست؟
• هويت منحصر به فرد مديريت آموزشي چيست؟
• چه نوع ابزارهاي روش‌شناختي در اين سال‌ها به‌وسيله پژوهشگران حوزۀ مديريت آموزشي به كار رفته است؟
نويسنده بر اساس تحليل‌محتواي كيفي مجله‌هاي علمي مختلف اين حوزه، از زمان ظهور اولين نشريه، شش حيطه مختلف را تشخيص داده كه اين حوزه تاكنون به خود ديده است: ميراث تجربي، ميراث عملي، ميراث ارزشيابي، ميراث تربيت نيروي انساني، ميراث ايدئولوژي و ميراث انتقادي. اين كتاب به‌زودي از سوي انتشارات رشد به چاپ مي‌رسد.

   گفت‌وگو و هنر با هم انديشيدن(95/10/19)
نويسنده: ويليام اسحق
مترجم: محمود حدادي

 معرفی کتاب:
كتاب حاضر سعي بر روشن كردن اين مسئله كه گفت‌وگو چيست و چگونه بايد در جهان معاصر كه تحولات نوين ارتباطي وجود دارد انجام شود تا موثر واقع شود را مورد بررسي قرار مي دهد. دفتر مطالعات سياسي و بين المللي وزارت امورخارجه در سال 1381 چاپ اول اين كتاب را روانه بازار نشر كرد.

   تاريخچه جامعه‌شناسي كودكي(95/10/11)
نويسنده: بري مايال
مترجم: حسام حسين‌زاده

 معرفی کتاب:
اين كتاب مي‌كوشد تا بهانه‌اي براي درنگ در چگونگي و چرايي توسعۀ جامعه‌شناسي كودكي، پيشگامان و زمينه‌هاي آن پيش آورد. نشر اينترنتي رهايي اين كتاب را در 109 صفحه طي سال ۱۳۹۵ منتشر كرد.

   مقدمه‌اي بر روش‌هاي پژوهش در آموزش و پرورش(95/10/11)
نويسنده: كيت پانچ
مترجمان: دكتر حسن‌پاشا شريفي، دكتر جعفر نجفي‌زند، دكتر خديجه ابوالمعالي، دكتر سيمين‌دخت رضاخاني

 معرفی کتاب:
اين كتاب درباره پژوهش تجربي در آموزش و پرورش است كه هردو رويكرد كمي و كيفي را در بر مي‌گيرد و بر عناصر اصلي هركدام تاكيد دارد. براي سازمان دادن به پژوهش، هردو رويكرد را در يك چارچوب قرار مي‌دهد و هردوي آن‌ها را با عنوان‌هاي اصلي يكسان (طرح، جمع‌آوري و تحليل داده‌ها) توضيح مي‌دهد. نشر تمدن علمي چاپ اول اين كتاب را طي سال 1395 در 528 صفحه روانه بازار كرد.

   يادگيري انسان: رويكردي كل‌گرا (95/10/11)
مولفان: پيتر جارويس، استلا پاركر
مترجم: دكتر اكبر رهنما

 معرفی کتاب:
اين كتاب يادگيري انسان را از زوايايي گوناگون ارزيابي مي‌كند. به‌باور دكتر رهنما يادگيري انسان، داراي قلمروي پژوهشي اي گسترده‌ بوده كه نياز است از زواياي گوناگوني كاويده شود اما آن‌چه تاكنون بيشتر چيرگي داشته، رويكردهاي روان‌شناختي بوده است. هر چند اين رويكرد را نمي‌شود كنار گذاشت اما به‌موازات توجه روان‌شناختي به يادگيري، بايد پديده يادگيري را از زواياي فلسفي، اخلاقي، جامعه‌شناختي، قوم‌شناختي و زيست‌شناختي نيز كاويد و به ساير زيرسازه‌ها و زواياي آن توجه داشت تا به نگاه و انگاره‌اي كل‌گرا دربارۀ يادگيري دست يافت. فصل‌هاي كتاب يادشده كه مي‌كوشد به يادگيري انسان نگاهي چندجانبه اندازد، به شرح زير است:
  • فلسفۀ يادگيري انسان: رويكردي وجودگرايانه | پيتر جارويس
  • زيست‌شناسي يادگيري | استلا پاركر
  • رابطۀ مغز و يادگيري | جان استين
  • نظريۀ هوش‌هاي چندگانه در آموزش بزرگسالان | جولي وينز و سيلجا كالنباخ
  • نقش تفاوت‌هاي فردي در رويكردهاي يادگيري | لي‌فانگ زانگ و رابرت استرنبرگ
  • شناختي جامع از يادگيري انسان | كانود آلريس
  • شناخت | مارك تنانت
  • يادگيري انسان: ارتباط دروني فرد و ساختار اجتماعي | پيتر جارويس
  • اخلاق و يادگيري انسان | مال لايسستر و راجر توولوترس
  • هوش عاطفي و يادگيري تجربي | كارول هال
  • معنويت و يادگيري انسان | آر.اي.واي ويكت
  • ايجاد مسيرهاي جديد براي يادگيري زنان؛ مطالعۀ موردي در صنعت پارچه و مد | جويس استالكر
  • به‌سازي چرخۀ زندگي و يادگيري انسان | ماري آليس ولف
  • گذرگاه‌هاي يادگيري: ملاحظۀ مجدد موانع مشاركت | استفان كوراره
  • ياگيري انسان: موضوعات | استلا پاركر
دانشگاه شاهد كتاب مذكور را با قيمت 14200 تومان چاپ كرد.

   سرمايه معنوي، ثروتي كه با آن مي توان زيست(95/10/05)
نويسندگان: دانا زوهر - يان مارشال
مترجمان: مرضيه فاطمي- زهرا فاطمي
بامقدمه‌اي از: دكترمحسن رناني

 معرفی کتاب:
نويسندگان در اين كتاب تقويت هوش معنوي را نقطه آغازين اصلاح يك فرهنگ معرفي كرده و استفاده از گروه هاي ديالوگ را ابزاري براي تقويت آن معرفي مي كنند. آن ها معتقدند كه فرهنگ يك كشور متاثر از رفتارهاي مردم بوده و رفتارهاي مردم نيز برخواسته از انگيزه هاي دروني آن هاست. آن ها جدولي از اصلي ترين انگيزه هاي مثبت و منفي محرك افراد جامعه تهيه كرده معتقدند هر چه مردم بر اساس انگيزه هاي والاتر رفتار كنند فرهنگي متعالي تر مي سازند.
دانا زوهر براي ارتقاي انگيزه ها و در نتيجه ارتقاي فرهنگ، هوش معنوي را براي اولين بار مطرح مي كند. او دوازده مولفه براي هوش معنوي تعريف كرده و شركت در گروه هاي ديالوگ را ابزاري براي تقويت آن معرفي مي كند. به گمان او ديالوگ، بسياري از مولفه هاي هوش معنوي از جمله خود آگاهي، خود انگيختگي، استقبال از تفاوت ها، تغيير چارچوب ذهني، فروتني و دگرخواهي را در بردارد. او معتقد است افراد بايد با شركت در گروه هاي ديالوگ، هوش معنوي خود را تقويت كرده، انگيزه هاي خود را ارتقا دهند و در نتيجه با بهبود رفتار خود، فرهنگي متعالي تر بسازند. او معتقد است اين شيوه اصلاح فرهنگ، شيوه اي صحيح، اصولي و بادوام است. او اين شيوه را به تك تك افراد، چه آن هايي كه در مسندي هستند كه فرصت تغيير فرهنگ يك ملت را دارند، چه آن هايي كه توان تغيير فرهنگ يك سازمان را دارند و چه به افراد عادي توصيه مي كند.

   تاثير مدارس دخترانه در توسعه اجتماعي زنان در ايران(95/09/24)
نويسنده: منيرالسادات ميرهادي

 معرفی کتاب:
موضوع اصلي اين كتاب تاثير گسترش مدارس بين سال‌هاي نهضت مشروطيت تا پايان حكومت پهلوي اول در حضور و فعاليت اجتماعي زنان است. اما ايدۀ محوري‌اي كه نويسنده تلاش دارد در خلال مطالب و شواهد آورده شده در فصول اين كتاب به آن بپردازد، اين است كه در همه اين سال‌ها عليرغم مشاركت زنان در عرصه اجتماعي و سياسي، توسعه اجتماعي و فرهنگي در وضع زنان فراتر از نقش آن‌ها به مثابۀ مادر و همسر نرفت و حق شهروندي زنان نتوانست آن گونه كه بايد به رشد و بالندگي كافي برسد. ميرهادي سرآغاز آشنايي با مظاهر تمدن در ايران را اصلاحات دوره قاجار، به ويژه در زمان صدارت اميركبير مي‌داند؛ آشنايي با آموزش و پرورش نوين كه بخشي از آن مديون تاسيس دارالفنون بود سبب شد كه مشروطه خواهان اين نوع از آموزش و تاسيس مدارس جديد را در فهرست مطالبات خود قرار دهند و تاكيدشان بر لزوم آموزش زنان موجب شد كه زنان از عرصه خصوصي خانه به در آمده و با راهبري زنان تحصيلكرده در عرصه اجتماع حضور پيدا كنند. هرچند اين حضور از سوي ساختارهاي فرادست من جمله دولت محدود شد و مشاركت سياسي فعالانه زنان حتي از سوي بسياري از فعالان مشروطه برتابيده نشد؛ كه نمود آن را مي‌توان در ندادن حق راي به زنان مشاهده كرد. ميرهادي براي آن كه بتواند ايده خود را در قالب يك پژوهش تاريخي عرضه كند، به اسناد مختلفي براي يافتن و تحليل شواهد تاريخي در زمينه آموزش زنان رجوع كرده است، من جمله گزارش‌هاي برجاي مانده از مجلس شوراي ملي، خاطرات، سفرنامه‌ها، نشريات و ... . او كتاب را در پنج فصل تنظيم كرده و علاوه بر اين كه در فصل اول با عنوان « تغييرات اجتماعي و تاريخ توسعه اجتماعي و فرهنگي» به صورت نظري مفهوم تغيير اجتماعي را تشريح كرده و نسبت آن را با مفهوم جنبش اجتماعي و توسعه اجتماعي و فرهنگي باز مي‌كند، در فصول بعد تلاش دارد كه نقش و جايگاه زن، به ويژه از منظر آموزش و پرورش را به ترتيب در دوره‌هاي تاريخي پيشامشروطه، مشروطه و پهلوي اول واكاوي كند. در فصل دوم با عنوان «نقش و جايگاه اجتماعي زن در جامعه پيشامشروطه» ميرهادي با رجوع به زندگي‌نامه‌ها، نگاشته‌هاي زنان، سفرنامه‌ها و نيز با پرداختن به جنبش تنباكو به تبيين جايگاه زنان پيش از انقلاب مشروطيت مي‌پردازد. وي در بخش زندگي‌نامه ها خاطرات زناني چون تاج السلطنه، فروغ الدوله، ملك تاج خانم نجم السلطنه، مهين بانو و ... را بازخواني كرده و ديدگاه‌ها و ميزان آگاهي و فعاليت اجتماعي-سياسي آن‌ها را معرفي مي‌كند؛ در نگاشته‌هاي زنان محتواي رساله معايب الرجال اثر بي بي خانم استربادي -كه پاسخي بود به كتاب تاديب النسوان- تشريح مي‌شود. در بخش سفرنامه‌ها ابتدا به شرح بازنمايي وضع زنان جامعه ايران در سفرنامه‌هاي افراد خارجي چون كلنل جستين شيل، مادام ژان ديولافوا و ... پرداخته مي شود و سپس در سفرنامه حاج سياح مقايسه‌اي كه او در خلال نوشته‎هايش درباره وضع تعليم و آموزش و موقعيت زنان در ايران و كشورهاي ديگر انجام داده مورد توجه قرار مي‌گيرد. در اين فصل همچنين جايگاه زنان در جنبش تنباكو تحليل شده و از اين جنبش به عنوان نخستين تجربه اجتماعي آن‌ها ياد مي‌شود. در فصل سوم با عنوان «نقش جنبش مشروطه خواهي در ايجاد زمينه‌هاي حضور بيشتر زنان در عرصه هاي اجتماعي» نويسنده قصد دارد نشان دهد كه چگونه زنان به ويژه زنان نخبه همسو با مطالبات جنبش مشروطه پافشاري كردند و زمينه را براي ورود نيمي از جمعيت كشور به حوزه عمومي جامعه فراهم نمودند. اين پافشاري براي حقوق زنان در فعاليت‌هاي مردان نيز ديده مي‌شد، من جمله ديدگاه ها و آثار ميرزا يوسف آشتياني پدر پروين اعتصامي كه كتاب تربيت نسوان را در اين دوره منتشر كرد. نويسنده همچنين با بازخواني مطبوعات فارسي زبان داخلي و خارجي همچون اختر، تمدن، كاوه، ايرانشهر، آموزگار و ... بحث طرح ضرورت تاسيس مدارس جديد براي تربيت بانوان را بررسي مي‌كند. موضوع مورد توجه ديگر در اين فصل انجمن‌ها و مطبوعات زنان و زمينه‌هاي فعاليتشان در حوزه هاي اجتماعي، فرهنگي و سياسي است. در اين دوره و پس از امضاي فرمان مشروطه، زنان با ارائه مطالبات خود به مجلس شوراي ملي خواستار حمايت مجلس از آموزش و پرورش زنان شدند. اما با وجود رشد چنين جنبشي موانعي نيز بر سرراه آموزش زنان وجود داشت، من جمله: 1- اين ديدگاه كه آموزش زنان سبب مي‌شود كه ايفاي نقش مادري و همسري زنان به خطر افتد، عموميت داشت 2- اوباش براي زنان و دختراني كه به مدرسه مي‌رفتند مزاحمت ايجاد مي‌كردند. در فصل چهارم با عنوان «شكل گيري نظام آموزش و پرورش نوين و مدارس دختران» نويسنده ابتدا به شرح آموزش سنتي و مكتبخانه اي در ايران مي پردازد و سپس تلاش ميكند كه نظام آموزشي جديد را از ابعاد مختلفي چون تشكيل مدارس جديد، تاليف كتب درسي، شكل گيري وزارت معارف، يكسان سازي مقاطع تحصيلي و ... مورد بررسي قرار دهد. او دو مولفه را در شكل گيري مدارس دختران موثر ميداند: اعتقاد مشروطه خواهان براي گسترش آموزش و شكل گيري بستر قانون و اداري براي توسعه نظام آموزشي. در فصل پنجم و پاياني با عنوان «تلاش فعالان جنبش زنان از دوره مشروطه تا پايان سلطنت پهلوي اول...» نويسنده تحليل مي كند كه عليرغم حضور زنان در جامعه، رويكردهاي عامرانه در دوره پهلوي اول سبب شد كه توسعه اجتماعي عليرغم رشد كمي، از نظر كيفي تقليل يابد و بر سر راه مشاركت زنان و انسجام اجتماعي آن ها موانع جدي ايجاد شود. در اين دوره عليرغم اين كه زنان تحصيلكرده از دوره هاي پيشين، خود در توسعه مدارس و آموزش زنان وارد فعاليت شدند (همچون عصمت الملوك دولتداد، بدرالملوك بامداد و ...)، اما توسعۀ از بالا به پايين موجب شد كه خلاقيت در توسعه جاي خود را به اطاعت از حكومت دهد. در اين دوره برنتابيدن انتقادات تشكل‌هاي زنان به وضع سياسي و اجتماعي جامعه سبب شد كه وجود اين تشكل‌ها و مطبوعاتشان غيرقانوني اعلام شود. كشف حجاب اجباري اقدام ديگري بود كه هم بخش قابل توجهي از زنان را از حضور در اجتماع و آموزش بازداشت و هم ميان زنان جامعه شكافي جدي ايجاد كرد. انتشارات كوير، سال 1393 اين كتاب را روانه بازارنشر كرد.



   جامعه‏ شناسي هنر؛ شيوه‌هاي ديدن(95/09/20)
نويسندگان: ديويد انگليس، جان هاگسون
ترجمه: دكتر جمال محمدي

 معرفی کتاب:
اين كتاب شامل 13 مقاله در حوزه جامعه‌شناسي هنر است كه در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به فارسي ترجمه و به طور مشترك از سوي نشر ني و انتشارات پژوهشگاه در سال 1395‌ منتشر شده است. هدف اين كتاب، بررسي اين مسئله است كه مطالعۀ جامعه‌شناختي هنر امروزه در چه وضعيتي قرار دارد و در آينده به كدام سمت‌وسو خواهد رفت. رابطۀ جامعه‌شناسي و مطالعات فرهنگي، در اين كتاب به انحاء مختلف مورد بررسي قرار گرفته است.

   بسته آموزشي برنامه درسي و يادگيري اثربخش(95/09/15)
نويسنده: دكتر مرتضي مجدفر

 معرفی کتاب:
كتاب حاضر، نگارشي جديد از مجموعۀ سابق مؤلف اين اثر است كه پيش از اين باعنوان «بستۀ آموزشي چيست؟» در فاصله زماني سال‌هاي 1375 تا 1383، سه ويرايش آن به چاپ رسيده بود. اما مؤلف در «بستۀ آموزشي، برنامۀ درسي و يادگيري اثربخش»، با بهره‌گيري از تجربه‌هاي پيشين و فعاليت‌هاي علمي و عملي گوناگون انديشمندان ايراني و خارجي، مجموعه اي به‌روز مهيا كرده كه مي‌تواند علاوه بر پاسخ‌گويي به پرسش‌ها، نكته‌ها و چالش‌هاي معلمان؛ به طور عملي ياريگر آن‌ها در صحنۀ كلاس‌هاي درس شود. به اعتقاد مؤلف كتاب، بسته آموزشي، يك نرم‌افزار آموزشي كارآمد است كه علاوه بر آن‌كه يك سامانه اي كامل از فعاليت‌هاي يادگيري را عرضه مي‌كند، در انفرادي كردن آموزش و پرورش استعدادها و توانمندي‌هاي بالقوۀ دانش‌آموزان و نيز علمي كردن ارزش يابي از آموخته‌هاي دانش‌آموزان و آزمون‌ها و ابزارهاي اندازه‌گيري تشخيصي و مجموعه فعاليت‌هاي انفرادي و گروهي آن‌ها و نيز تبيين و شناسايي تجهيزات ديداري- شنيداري و وسايل آموزشي مورد استفاده در كلاس درس و ارائه راهنماي تدريس و الگوهاي طراحي آموزشي و طرح درس نيز ياري‌دهندۀ كار تعليم و تربيت محسوب مي شود. كتاب، حاصل فعاليت علمي 17 سالۀ مؤلف در زمينۀ بسته‌هاي آموزشي است.

   نشانه معناشناسي ادبيات(95/09/15)
نويسنده: حميدرضا شعيري

 معرفی کتاب:
نشانه- معناشناسي ادبيات به‌عنوان نظريه و روش تحليل گفتمان ادبي در صدد است تا پس از شناسايي نظام‌هاي گفتماني ادبي با توجه به سازوكار آنها به ارايۀ روش تحليل هر يك از اين نظام‌ها بپردازد. بر اين اساس، چهار نظام گفتماني مهم كه عبارتند از نظام گفتماني كنشي، تنشي، شوِشي و بٌوشي موضوع اصلي مورد مطالعه اين كتاب هستند.
نظام گفتماني كنشي كه خود به دو نوع كنشي تجويزي و كنشي مجابي تقسيم مي‌گردد نشان مي‌دهد چگونه كنش در مركز عمليات روايي قرار گرفته و با ايجاد تغيير در معناي موجود، فرآيند دگرگوني معنايي را رهبري مي‌نمايد. نظام روايي كنشي بر اساس برنامه و سازماندهي عمل مي‌كند. يكي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي چنين نظامي، ساختارهاي تقابلي آن است كه هم در روساخت و هم در ژرف ساخت گفتمان تجلي دارد.
نظام گفتماني تنشي نظامي است كه بر اساس تنيدگي بين دو فضاي گستره‌اي و فشاره‌اي شكل مي‌گيرد. در اين حالت ميزاني از انرژي از ناحيه‌اي به ناحيه‌اي ديگر منتقل گشته و وضعيت موجود را به وضعيتي هم تنيده تغيير مي‌دهد. به همين دليل كنش اهميت خود را از دست داده و تنش در مركز فرآيند گفتماني قرار مي‌گيرد. در وضعيت تنشي، با فرآيندي طيفي مواجه هستيم كه در آن نظام ارزشي نير دستخوش تغيير مي‌گردد؛ چرا كه ارزشها بيشتر كيفي و محتوايي هستند كه در شرايط هم آميخته و سيال شكل مي‌گيرند.
در نظام گفتماني شوِشي، با پديدارشناسي حضور مواجه هستيم. بر خلاف نظام كنشي در چنين نظامي، نقصان و يا بحران ارزشي جاي خود را به نقصان و يا بحران حضور مي‌دهد. چنين نطامي ما را در مقابل شوِشگري قرار ميدهد كه با تجربۀ زيستۀ حضور درگير است. در فرآيند شوِشي، كنش جاي خود را به رابطۀ حسي – ادراكي مي‌دهد كه شوِشگر با دنيايي برقرار نموده و تجربۀ زيستۀ خود را به زبان منتقل مي‌كند. بنابراين، تغييرات حاصل شده از جنس موسيقي حسي هستند كه بر اساس تطابق و هم آهنگي شكل مي‌گيرد. به همين دليل شوِش تنظيم دوبارۀ حضور با توجه به آهنگ و ريتم حضور است.
نظام بُوشي را مي‌توان فرآيندي دانست كه به‌نوعي از مسير ساختار و برنامه خارج مي‌شود و بر اين اساس انحرافي محسوب مي‌گردد. گسست و چالش از ويژگي‌هاي مهم چنين حركتي هستند. نظام بٌوشي گفتمان فرآيندي است كه با سلب و ايجاب گره خورده است. كنش‌گر بُوشي همواره به‌واسطۀ «ممكن‌ها» معنادار مي‌شود. ممكن، راهي است كه او را به سوي يك انتخاب آزاد سوق مي‌دهد. امكان انتخاب براي سوژۀ بُوشي تنها در صورتي ميسر مي‌گردد كه او در محتواي دروني خود نسبت به خود و حضور خود به‌طور كيفي آگاه باشد. بُوش به حضوري قابل تفسير است كه همواره در خود امكان تبديل به يك پساحال و يك وضعيت استعلايي را دارد.

   خلاقيت آموزشي: مقايسه نظام‌هاي آموزشي استراليا، ژاپن و ايران(95/09/09)
نويسنده: دكتر افضل‌السادات حسيني

 معرفی کتاب:
دكتر افضل‌السادات حسيني با همكاري آزاده بزرگي تازه‌ترين اثرش را درحوزۀ خلاقيت نوشت. وي باور دارد خلاقيت، محور برنامه‌ريزي كلان، استانداردهاي آموزشي و اهداف آموزشي معلمان در نظام‌هاي آموزشي پيشرفته است.

   راهنماي افزايش هوش هيجاني دانش‌آموزان(95/09/07)
نويسنده: مرضيه پنجو
مترجم: ناهيد شفيعي

 معرفی کتاب:
براي موفقيت با هوش هيجاني يك موضوع مهم وجود دارد و با اين‌كه افراد باهوش هيجاني زندگي‌اي موفق تر دارند اما هنوز آموزش هيجاني كودكان خود را جدي نمي‌گيريم. كتاب راهنماي افزايش هوش هيجاني دانش‌آموزان (هفت راهبرد موفقيت در افزايش هوش هيجاني دانش‌آموزان در كلاس)، شيوه‌هاي بهره‌مندي از هوش هيجاني را به معلمان، مربيان و اولياء دانش‌آموزان نشان مي دهد. اين كتاب ضمن تبيين مفهوم هوش هيجاني و اهميت آن، چارچوبي براي روش‌هاي تقويت هوش هيجاني دانش‌آموزان معرفي مي‌كند. مهم‌تر از همه اين‌كه، راهبردهاي عملي قرار دادن مؤلفه‌هاي هوش هيجاني در برنامه درسي روزانه را ارائه مي دهد تا دانش آموزان در دوران تحصيل خود، سالم تر، شادتر، و پوياتر شوند. مرضيه پنجو معلم ابتدايي، با بيش از دو دهه تجربه آموزشي، داراي مدرك كارشناسي ارشد آموزش و يادگيري از دانشگاه كمبريج است. او وقت خود را صرف ارتقاء تجربه‌هاي يادگيري كودكان كرده است؛ و اكنون كارگاه‌هاي آموزشي در زمينه هوش هيجاني براي معلمان، والدين و دانش آموزان برگزار مي‌كند. انتشارات رشد چاپ اول اين كتاب را در سال 1395 در 180 صفحه به قيمت 12000 تومان روانه بازار نشر كرد.
 
صفحات : [1] 2 3 4 5 6